|
Terminologjia
- Inkotermat
Termat
nderkombetare te tregtise ne vitin 1913 u quajten nga dhoma
nderkombetare e tregtise INCOTERMS.Qellimi ishte qe te
vendoste nje rregull nderkombetar ne interpretimin e termave
nderkombetare te perdorura deri athere.Edicioni i fundit
Hyri ne fuqi ne vitin 2000 dhe permiresio INCOTERMS te vitit
1990.Ekzistojne 13 Inkoterma dhe 4 grupe.
Inkotermat
4 grupet
Inkotermat
e vitit 2000 jane ndare ne 4 grupe duke perdorur germen e
pare si trgues te grupit te cilit i perkasin.
Grupi E - Shperndarja
EXW (...vendi i
caktuar)"Ex Works"shitesi vendos mallin ne dispozicion te
bleresit aty ku e ka marre persiper ose ne nje vend tjeter
tecaktuar.
Mallrat e ketij
termi nuk jane te gatshme per eksport.Ky term paraqet
detyrimet
minimale te shitesit;nderkaq qe bleresi duhet te mbaje te
gjitha detyrimet dhe shpenzimet nga vendi i shitesit.
Grupi F - Transportuesi Kryesor i papaguar nga shitesi
Perfshin
(FCA,FAC,FOB) qe tregojne se shitesi duhet te dorezoje
mallrat
tek nje
trasportues i percaktuar,te lira nga risku dhe shpenzimet
per bleresin.
FCA -
Transporti i Lire.Shitesi dorzon mallrat e lira per
eksport tek nje transportues i caktuar nga bleresi.
FAS - I lire ne krah te Anijes(Porti i anijes i percaktuar).
I lire ne krah
te anijes,dmth shitesi ka bere dorezimin e mallit ne krah te
anijes qe do te ngarkohet.
FOB - I lire ne bord te anijes.
Shitesi dorezon
mallin brenda ne anije dmth pas kalimit te bordit te anijes
Grupi C - Trasportuesi kryesor i paguar nga Shitesi
Perfshin
(CFR,CIF,CPT,CIP),dhe tregon se shitesi duhet te mbaje mbi
vete shpenzime dhe pas pikes kritike te ndarjes se riskut te
humbjes ose demtimit te mallit.
CFR - Kostoja dhe qeraja e transportit(..porti i
destinacionit i caktuar)
Shitesi dorezon
mallin pas kalimit te parmakut te anijes,duke paguar nderkaq
transportin dhe shpenzimet per te cuar mallin ne
destinacion.
CIF- Kosto Sigurimi dhe qeraja e transportit.
Shitesi duhet te
paguaje koston dhe qerane e transportit te rendesishemper te
sjelle mallrat ne portin e destinacionit te bleresit.
CPT - Transporti i paguar tek (..vendi i destinacionit i
percaktuar)
Shitesi dorezon
mallrat te trasportuesi por duhet te paguaje edhe koston e
trasportit te mallrave per destinacion.Kjo do te thote se
bleresi mban pergjegjesi per mallin mbas marrjes ne dorezim
ne destinacionin e tij.
CIP - Trasporti dhe sigurimet paguhen ne destinacion.
Kjo do te thote
se bleresi mban pergjegjesi pert te gjitha shpenzimet shtese
te shkaktuara pasi merr mallin ne dorezim ne destinacionin e
tij.
Grupi D - Mberritja
Perfshin (DAF,DES,DEQ,DDUdhe DDP)
DAF- Dorezimi
deri ne kufi. (..Vendi i destinacionit i percaktuar).Shitesi
dorzon mallin ne kufi ne destinacion te bleresit.
DES - Dorezimi deri ne Anije (..porti i destinacionit i
percaktuar)
Shitesi dorezon
kur mallrat jane vendosur ne dispozicion te bleresit ne
bord te
anijes.por jo te pastra per import ne portin e caktuar te
destinacionit.
DEQ - Dorezimi deri ne kalaten e portit (..dest.i
percaktuar)
Mallrat i vihen
bleresit ne dispozicion ne kalate.Por shitesi mban pergjegj.
per vendosjen e
mallrave ne kalate.
DDU - levruar
malli pa paguar doganeShitesi mban shpenzimet e
nevojshme per te derguar mallrat aty ku aplikohet ndonje
takse (doganore,etj)
DDP - Duke paguar doganen.Shitesi dergon mallin tek bleresi
duke
kryer te gjitha
shpenzimet por jo te shkarkuara nga ndonje mjet
transporti. |